การรักษาดุลยภาพของร่างกาย(การแลกเปลี่ยนแก๊สโพรทิสต์และสัตว์)

กระบวนการหายใจมี 2ชั้นตอนคือ

1.การแลกเปลี่ยนแก๊ส คือ นำ O2 เข้ามาพร้อมกับเอา co2 ออกไป โดยโครงสร้างแลกเปลี่ยนแก๊ส คุณสมบัติ 3 ประการคือ 1.ผนังบาง   2.พื้นที่ผิวมาก  3.ชื้น เพื่อให้แก๊สละลายน้ำ

2.การนำ o2 ที่ได้จากการแลกเปลี่ยนไปหายใจระดับเซลล์เพื่อสร้างสารพลังงานสูงคือ ATP ไว้ใช้

โครงสร้างแลกเปลี่ยนแก๊สในโพรทิสต์และสัตว์ที่ควรรู้จัก ได้แก่

1.เยื่อหุ้มเซลล์ พบในสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว เช่น อะมีบา พารามีเซียม ยูกลีนา

2.ผิวร่างกายแลกเปลี่ยนแก๊สโดยตรง พบในสัตว์ชั้นต่ำ เช่น ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย

3.ผิวหนังที่ฉ่ำน้ำแลกเปลี่ยนแก๊ส เช่น ไส้เดือน amphibian

4.ระบบท่อลม (tracheal system) แลกเปลี่ยนและลำเลียงแก๊ส พบในแมลง millipede และ centipe ระบบท่อลมประกอบด้วย

ช่องหายใจ (spiracle) อยู่ที่ปล้องท้อง      ท่อลม(trachea)       แขนงท่อลม(tacheole)    เซลล์เป็นโครงสร้างแลกเปลี่ยนแก๊สชนิดเดียวที่ o2  ภายนอกเข้ามาหาเซลล์โดยตรง ส่วนระบบเล็กไม่ได้มีไว้ลำเลียงแก๊สเหมือนสัตว์อื่น แต่ไว้ลำเลียง เช่น ของเสีย อาหาร เลือดแมลงจึงไม่มีสีร่างแข็งภายนอกและระบบหายใจแบบนี้เองจึงเป็นข้อจำกัดของแมลงไม่ให้ตัวใหญ่ แมลงที่บินได้อาศัยถุงลม (air  sac) สำหรับช่วยลำเลียงแก๊ส

5.เหงือกในสัตว์น้ำ เพราะในน้ำมี o2 ละลายอยู่น้อย และเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นก็ละลายได้น้อยลง เหงือกจะช่วยให้แลกเปลี่ยนได้เป็นอย่างดี พบทั้งในปลาต่างๆ ปลาดาว ปลาหมึก หอยในน้ำ crustacean ลูกอ๊อด ฯลฯ โดย amphibian เช่นกบนั้น ตอนเด็กๆ จะหายใจด้วยเหงือกและผิวหนัง แต่พอโตจะหายใจด้วยปอดและผิวหนัง

6.ปอด พลในหอยบนบก  (ทาก หอยทาก) สัตว์มีกระดูกสันหลังบนบกส่วนใหญ่ โดยเฉพาะนกเป็นสัตว์ที่ระบบแลกเปลี่ยนแก๊สซับซ้อน เพราะมี metabolism สูงเนื่องจากต้องบินจึงมีถุงลม(air sac) 9ถุงช่วยเก็บและถ่ายเทอากาศให้ปอด แต่ไม่ช่วยแลกเปลี่ยน ทำให้มีการแลกเปลี่ยนแก๊ส 2รอบต่อ 1ครั้งหายใจ

7.โครงสร้างอื่นๆ เช่น respiratory tree ในปลงทะเล book lung (แผงปอด) ในแมงมุม มีของเหลงช่วยลำเลียวแก๊ส book gill (แผงเหงือก) ในแมงดา  mantle ของ mollusk บางตัว  tube feet ของ echinoderm บางตัว parapodiaในแม่เพรียง เป็นต้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: